طبق تحقیقات جدید، نیمی از داروهای مورد استفاده به باکتری های روده آسیب می رسانند

23 اکتبر 2019 - یک سخنرانی تکان دهنده در هفته ی UEG 2019 در بارسلونا، نشان داد که میکروبیوم روده هر زمان که ما یک یا تعداد بیشتری از 18 گروه رایج دارویی را استفاده می کنیم، در معرض خطر آسیب قرار می گیرد. این آسیب ممکن است از تغییر در نسبت های مختلف گونه های مفید و گونه های بالقوه مضر تا تغییرات در متابولیسم سلولی خود باکتری ها باشد که نتایج این آسیبها شامل خطر چاقی، عفونت روده و بیماریهای مرتبط با میکروبیوم است. علاوه بر این، داروهای هشت گروه دیگر نیز ژنهایی را القا می کنند که منجر به افزایش مقاومت آنتی بیوتیکی در افراد تحت درمان می شود.

محققان اثرات استفاده از 41 گروه دارویی را با بررسی بیش از 1880 نمونه ی مدفوع از سه گروه ، بررسی کردند: یک گروه کوهورت از جمعیت عمومی ، یک گروه مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) و گروه سوم بدون IBD بعنوان کنترل سالم. محققان به دنبال اثرات استفاده از یک داروی واحد و سپس داروهای متعددی که بطور همزمان استفاده می شدند، بودند. آنها تفاوتها در ترکیب میکروبیوتای روده و متابولیسم سلولی ناشی از دارو را نسبت به افرادی که از آن دارو استفاده نمی کردند، تجزیه و تحلیل نمودند.

میکروبیوم روده

اصطلاح "میکروبیوم روده" به کل جمعیت میکروبی روده اشاره دارد که یکی از ارگان های دیگر و بسیار با ارزش در بدن انسان محسوب می شود. میکروبیوم تقریباً از 40 تریلیون باکتری، ویروس و قارچ ساخته شده است که باکتری های آن متعلق به هزاران گونه یا بیشتر هستند. ترکیب باکتری های روده در افراد و گروه های مختلف قومی و نژادی متفاوت است، به ویژه توسط الگوهای غذایی و داروها تحت تأثیر قرار می گیرند.

در طی دو دهه ی گذشته، تعدادی از محققان نشان داده اند که میکروبیوم روده، در ایجاد بیماریهای جدی و مزمن مرتبط با شیوه زندگی در میزبان، از جمله چاقی، دیابت، بیماری کبدی، سرطان، زوال عقل و سایر اختلالات عصبی ناشی از تخریب مغز نقش دارد.

داروهای مخرب میکروبیوم

این مطالعه چهار دسته دارویی که بیشترین تأثیر را در آسیب به میکروبیوم روده داشتند، معرفی نمود:

·        مهار کننده های پمپ پروتون(PPI)

·        متفورمین

·        آنتی بیوتیک ها

·        ملین ها

مهار کننده های پمپ پروتون، معمولاً برای درمان اختلالات گوارشی مانند نفخ شکم و سوزش سر دل مورد استفاده قرار می گیرند. چنین شرایطی 11 تا 24 درصد از جمعیت اروپا را تحت تأثیر قرار داده است. این داروها همچنین برای درمان زخم معده و برای از بین بردن باکتری هلیکوباکترپیلوری از آستر معده مفید هستند. همچنین برای درمان متاپلازی مری و ریفلاکس معده مری استفاده می شوند. مصرفPPI  به دلیل كاهش اسیدیته باعث افزایش تعداد باكتری ها در دستگاه گوارش فوقانی شده و همچنین افزایش سنتز اسیدهای چرب در لومن روده می شوند.

متفورمین برای کنترل دیابت نوع 2 که در 10٪ از جمعیت بزرگسالان اروپایی به آن مبتلا هستند، استفاده می شود. متفورمین باعث افزایش جمعیت یک باکتری بالقوه مضر یعنیEscherichia coli  می شود که می تواند انواع مختلفی از عفونت ها را ایجاد کند.

آنتی بیوتیک ها سالانه توسط بیش از یک نفر از هر سه فرد اروپایی برای مقابله با عفونت های باکتریایی استفاده می شوند.

از ملین ها برای بهبود حرکات روده یا جلوگیری از یبوست استفاده می شود که 17٪ از بزرگسالان با آن روبرو هستند.

مطالعه ی حاضر، همچنین نشان داد که هفت گروه دارویی دیگر باعث ایجاد تغییرات چشمگیر در جمعیت باکتری های روده می شوند. به عنوان مثال، نوعی داروی ضد افسردگی به نام مهار کننده ی انتخابی باز جذب سروتونین (SSRIs) می تواند باعث افزایش شدید تعداد یک گونه از باکتریهای بالقوه مضر بنام Eubacterium ramulus، شود. مصرف استروئیدهای خوراکی می تواند باعث فراوانی باکتری های تولید کننده ی متان شود، پدیده ای که قبلاً ارتباط آن با چاقی و شاخص توده بدنی بالاتر، مشخص شده بود.

خلاصه

هنگام تجویز دارو، مهم است که بدانیم که این داروها با ایجاد تغییرات اساسی در الگوی باکتریایی روده، چگونه می توانند بر عملکرد روده ی فرد بیمار تاثیر گذارند. همچنین مهم است بدانید که چگونه این تغییرات می توانند به نوبه ی خود بر نحوه ی پاسخ بیمار به سایر داروهای مورد احتیاج او نیز تأثیر گذارند.

محقق Arnau Vich Vila می گوید: ما از قبل می دانستیم که کارآیی و سمیت برخی داروها تحت تأثیر ترکیب جمعیت باکتریایی دستگاه گوارش است و اینکه میکروبیوم روده با چندین بیماری مرتبط است. بنابراین، درک این نکته که عواقب مصرف دارو بر میکروبیوم روده چیست، بسیار مهم است. این تحقیق اهمیت توجه به نقش میکروبیوتای روده را هنگام طراحی درمان برجسته می کند و همچنین به فرضیه های جدیدی اشاره دارد که می تواند عوارض جانبی خاص مرتبط با مصرف دارو را توضیح دهد.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20191023/Half-the-drugs-in-use-damage-gut-bacteria-says-new-study.aspx